Απόφραξη-Ειλεός

Η απόφραξη - ειλεός του λεπτού εντέρου είναι η πιο συνηθισμένη πάθηση του λεπτού εντέρου.


Διακρίνουμε δυο κύριους τύπους:

  • Αποφρακτικό, ο οποίος οφείλεται 
    • είτε σε απόφραξη από κάτι μέσα στον αυλό του εντέρου(ξένο σώμα, όγκος κτλ), 
    • είτε σε στραγγαλισμό του εντέρου και απόφραξη του αυλού του(περίσφιξη κήλης, συστροφή) με συνοδό διαταραχή στην αιμάτωση του λεπτού εντέρου που πάσχει.


  • Παραλυτικό, ο οποίος οφέιλεται σε παράλυση του εντέρου για διάφορους λόγους (ηλεκτρολυτικές διαταραχές, νευρογενείς εντερικές διαταραχές).


Οι αιτίες οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε ειλεό λεπτού εντέρου είναι πολλές και αναφέρουμε ενδεικτικά τις κυριότερες


  • Συμφύσεις ενδοκοιλιακές - συνήθως αποτέλεσμα προηγούμενων χειρουργικών επεμβάσεων
  • Όγκοι λεπτού εντέρου
  • Ενδοκοιλιακοί όγκοι οι οποίοι πιέζουν και αποφράσσουν το έντερο
  • Κήλες και περίσφιξη αυτών
  • Εγκολεασμός εντέρου δηλαδή η προώθηση και ενθυλάκωση του εντέρου στον ίδιο τον αυλό του εντέρου με αποτέλεσμα την μηχανική απόφραξη - κατάσταση σπάνια στους ενήλικες
  • Συστροφή του εντέρου
  • Απόφραξη από ξένα σώματα
  • Φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου - νόσος Crohn
  • Κυστική ίνωση
  • Αιμάτωμα στο εντερικό τοίχωμα - συνηθως σε ανθρώπους οι οποίοι λαμβάνουν αντισυλληπτικά


Παθοφυσιολογία - Κλινική εικόνα


Το αποτέλεσμα οποιουδήποτε τύπου ειλεού είναι 

  • η μη προώθηση του περιεχομένου του εντέρου, 
  • η πλήρωση του εντέρου με υγρά από τον υπόλοιπο οργανισμό με αποτέλεσμα ο οργανισμός να αφυδατώνεται ενώ το έντερο είναι γεμάτο με υγρά, 
  • η υπερανάπτυξη μικροβίων στον εντερικό αυλό και τελικά 
  • η μεγάλη διάταση του εντέρου, διαταραχή της αιμάτωσης του και νέκρωση αυτού.


Πρόκειται για πολύ κοινή κατάσταση η οποία όμως εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει έως και τον θάνατο.


Η κατάσταση γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή αρχικά με αίσθημα μετεωρισμού και κοιλιακής διάτασης, ανάλογα με τον τύπο του ειλεού μπορεί να υπάρχει πόνος περιοδικός ή συνεχόμενος, σταδιακά η γενική κατάσταση του αρρώστου επιβαρύνεται και συνήθως αποζητά επείγουσα ιατρική βοήθεια. 

Υπάρχει επίσης αναστολή αερίων και κοπράνων η οποία σταδιακά όσο περνά η ώρα γίνεται πλήρης.



Διάγνωση


Η διάγνωση της ύπαρξης ή όχι ειλεού μπορέι να γίνει και με την φυσική εξέταση από τον ιατρό και να επιβεβαιωθεί από μια απλή ακτινογραφία κοιλίας.


Αυτό όμως που είναι σημαντικότερο γιατί θα αναδείξει την αιτία του ειλεού και κατ’ επέκταση θα καθορίσει την θεραπευτική στρατηγική είναι η αξονική τομογραφία. 


Ιδανικά θα πρέπει σε κάθε περίπτωση ειλεού να διενεργείται αξονική τομογραφία ώστε να διερευνάται πλήρως το αίτιο του ειλεού.



Θεραπεία


Η θεραπεία η οποία θα άρει το αίτιο και θα λύσει τον ειλεό εξερτάται από την αιτία η οποία συνήθως αναδεικνύεται με αξονική τομογραφία.


Πάντοτε όμως αμέσως μόλις τεθεί η διάγνωση ειλεός ανεξαρτήτως αιτίας εφαρμόζονται κάποια γενικά υποστηρικτικά μέτρα που σκοπό έχουν να ανακουφίσουν τον ασθενή και πολλές φορές τον βοηθούν ώστε να ξεπεράσει και τον ειλεό.


Αυτά είναι:


  • η τοποθέτηση ρινογαστρικού καθετήρα για την αποσυμφόρηση του γαστρεντερικού συστήματος, 
  • η τοποθέτηση ούροκαθετήρα για την παρακολούθηση της διουρήσεως και 
  • η ενδοφλέβια αναπλήρωση υγρών και ηλεκτρολυτών στον ασθενή.


Σε πολλές περιπτώσεις και ανάλογα φυσικά και με την αιτιολογία η συντηρητική θεραπεία μπορέι να λύσει το πρόβλημα όπως πχ στον παραλυτικό ειλεό ή σε περίπτωσεις συμφύσεων, οπού το έντερο με τα υποστηρικτικά μέτρα προσαρμόζεται και ξεπερνα το κώλημμα ή για παράδειγμα στην περίπτωση μιας περισφιγμένης κήλης την οποία κατορθώνουμε να ανατάξουμε. Φυσικά στο τελευταίο παράδειγμα ο ασθενής θα πρέπει κάποια στιγμή να χειρουργηθεί για την κήλη του ώστε να μην ξαναυπάρξει το πρόβλημα.


Στις υπόλοιπες περιπτώσεις η χειρουργική επέμβαση θα δώσει την λύση αναλόγως και του αιτίου πάντοτε.