Οξεία παγκρεατίτιδα

Πρόκειται για φλεγμονή του παγκρέατος η οποία προκαλείται από την ενεργοποίηση και απελευθέρωση παγκρεατικών ενζύμων και επακόλουθη αυτοκαταστροφή-αυτοπεψία του παγκρεατικού ιστού. 


Οι πιο συνηθισμένες αιτίες που οδηγούν σε οξεία παγκρεατίτιδα είναι η χολολιθίαση και η κατανάλωση αλκοόλ, αλλά υπάρχουν και άλλες σπανιότερες αιτίες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν παγκρεατίτιδα:



Αιτίες οξείας παγκρεατίτιδας:


  • Χολολιθίαση
  • Κατανάλωση αλκοόλ
  • Υπερασβεστιαιμία
  • Υπερλιπιδαιμία
  • Οικογενής παγκρεατίτιδα
  • Από λήψη φαρμάκων
  • Ιατρογενής (μετά από επέμβαση)
  • Ιδιοπαθής


Διακρίνουμε κυρίως δυο μορφές παγκρεατίτιδας:


  • οιδηματώδη: η πιο συνηθισμένη και πιο ήπια μορφή με συνήθως αναστρέψιμες βλάβες 
  • νεκρωτική: λιγότερο συχνή και πιο βαριά μορφή με συνήθως μη αναστρέψιμες βλάβες



Κλινική εικόνα



Η συνηθισμένη εικόνα είναι οξύς πόνος ψηλά στην κοιλία που αντανακλά στην πλάτη μετά από βαρύ γεύμα. Έμετοι και γενική καταβολή δυνάμεων είναι επίσης χαρακτηριστικά στοιχεία.


Ο ασθενής είναι συνήθως αφυδατωμένος, ταχύσφυγμος ίσως και εμπύρετος και πολλές φορές με στοιχεία πλευριτικής συλλογής(συλλογή υγρού έξω από τον πνέυμονα).



Διάγνωση



Η διάγνωση θα τεθεί βάσει της κλινικής εικόνας και των εργαστηριακών ευρημάτων. Η αμυλάση  και η λιπάση στις εξετάσεις αίματος είναι αυξημένη, ενώ στην αξονική τομογραφία ή/και στο υπερηχογράφημα διακρίνεται η φλεγμονή στο πάγκρεας. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο ασθενής πάσχει από χολολιθίαση ή είναι αλκοολικός.

Κατά την διαγνωστική διαδικασία θα πρέπει να αποκλεισθούν επίσης άλλες νόσοι οι οποίες παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα όπως έμφραγμα του μυοκαρδίου, διάτρηση στομάχου-εντέρου, χολοκυστίτιδα, κολικός χοληφόρων και άλλες.



Θεραπεία



Η θεραπεία συνίσταται στην χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως και προσεκτική παρακολούθηση και ρύθμιση των ζωτικών παραμετρων του ασθενούς. 

Η όσο το δυνατό ταχύτερη σίτιση του ασθενούς φαίνεται να είναι πολύ επιβοηθητική και αποτρέπει την εμφάνιση επιπλοκών, πρέπει να γίνεται όμως με σωστό τρόπο και λαμβάνοντας υποψιν συγκεκριμένες παραμέτρους. 


Η θεραπεία και η παρακολούθηση ασθενούς με παγκρεατίτιδα είναι αντικείμενο νοσοκομειακής φροντίδας από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό με γνώση στις παθήσεις του παγκρέατος.


Σε πιο βαριές περιπτώσεις είναι δυνατό να νοσηλευτεί ο ασθενής σε μονάδα εντατικής θεραπείας καθώς και να χειρουργηθεί όταν οι συνθήκες το απαιτούν και η ένδειξη είναι απόλυτη(αποδεδειγμένα με βιοψία επιμόλυνση νεκρώμένου παγκρεατικού ιστου).


Το αίτιο της παγκρεατίτιδας θα πρέπει να άρεται. Έτσι


  • ασθενείς με χολολιθίαση θα πρέπει να υποβάλλονται σε χολοκυστεκτομή
  • ασθενείς με πέτρες στον χοληδόχο πόρο θα πρέπει να απαλλάσονται από τους λίθους τους
  • αλκοολικοί θα πρέπει να διακόπτουν το αλκοόλ
  • σε περίπτωση φαρμακευτικής παγκρεατίτιδας θα πρέπει να διακόπτεται το υπέυθυνο φάρμακο
  • σε περίπτωση υπερασβαιστιαιμίας-υπερλιπιδαιμίας αυτή θα πρέπει να διορθώνεται